Istota zapewnienia spadkobiercy

Na wstępie trzeba podkreślić, że postępowaniu w sprawie stwierdzenia nabycia spadku sąd bada z urzędu kto jest spadkobiercą (art. 670 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Z uwagi na specyfikę tego postępowania, pewne okoliczności mogą być wykazane szczególnym środkiem dowodowym – zapewnieniem spadkobiercy (art. 671 Kodeksu postępowania cywilnego).

Jego istota polega na tym, iż spadkobierca, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, oświadcza o wszystkim, co mu jest wiadome co do istnienia lub nieistnienia osób, które wyłączałyby znanych spadkobierców od dziedziczenia lub dziedziczyłyby wraz z nimi oraz o testamentach spadkodawcy.

Warto wyjaśnić, iż nietypowość tego środka dowodowego polega m.in. na tym, iż może on służyć do stwierdzenia okoliczności negatywnej (nieistnienia faktu). Co do zasady – w postępowaniu cywilnym okoliczności negatywnych się nie dowodzi (np. brak uiszczenia należności). W niektórych przypadkach okoliczność negatywną można udowodnić, ale tylko poprzez udowodnienie innej okoliczności pozytywnej, której zaistnienie wyklucza okoliczność negatywną (np. wykazanie, że osoba X była w danym momencie w miejscu A wyklucza możliwość, aby była w tym samym momencie w miejscu B).

Zadaj pytanie: Forum prawników

Znaczenie dowodu z zapewnienia spadkobiercy

Dowód w postaci zapewnienia spadkobiercy jest oceniany, zgodnie z ogólnymi regułami postępowania cywilnego, według zasady swobodnej oceny dowodów. Ze względu na to, iż regulacja dotycząca zapewnienia spadkobiercy ma charakter wyjątkowy w stosunku do ogólnych przepisów postępowania dowodowego, nie można jej interpretować rozszerzająco.